Foto: Joop de Haan
Columns

Column: Tegenstrijdige geluiden

Er zijn tegenstrijdige geluiden over extra bosaanplant in Nederland. Waar de politiek spreekt over 100.000 ha nieuw bos in Nederland (onder andere in het Groene Hart en Flevoland) zeggen anderen weer dat men liever heide ziet, omdat nieuwe bossen zorgen voor extra onttrekking van grondwater.

Bomen nemen veel grondwater op, maar filteren ook CO2 uit de lucht en geven er zuurstof voor terug en dat doet heide weer niet. Bovendien moet je heidevelden vrijhouden van allerlei opslag, zodat het niet binnen de kortste keren vergrast of dichtgroeit en weer bos wordt.

Heide vraagt om grazers als hooglanders, brandrode koeien of Jutlanders. Er is wel het een en ander te zeggen over die verduurzaming van ons milieu. Wat goed is voor het een kan weer nadelig zijn voor het ander. Ik ga voor een grotere natuurlijke longfunctie van onze leefwereld en voor heldere en goed doorstromende beken en sprengen op de Veluwe, te beginnen rond Hattem. Wat die beken betreft is het verhaal ook dubbel. Uitbaggeren is goed voor de doorstroming, terwijl anderen roepen dat dan het waterleven erg verstoort wordt, doordat van alles wat in die sliblaag wegkruipt dood gaat.

Het blijft lastig om het groene verhaal over duurzaamheid, evenwicht en onderhoud goed over te brengen. Het is het oude verhaal over nut en noodzaak van ingrijpen in de natuur of alles op z'n beloop laten. Probleem is, dat we al lang geleden begonnen zijn met onze bemoeienis en nu stoppen zou funest zijn. Voor bomen, heidevelden, zandverstuivingen, duingebied, natte gebieden en voor het beheer van de wildpopulaties per biotoop.

En soms is daar dan zo'n experiment als de Oostvaardersplassen met duizenden herbivoren op een veel te klein en kaalgevreten, desolaat stukje land. Het moest een soort van Hollandse Serengeti vlakte worden, met bijna 5.000 edelherten, Konikpaarden en Heckrunderen. Allemaal grazers; met dat verschil dat deze dieren niet kunnen trekken achter het voedsel aan, maar gewoon opgesloten zitten op een stukje land van 3.500 ha, omringt door 2.500 ha water, waar niets te grazen valt. Een concentratiekamp voor dieren. Het al kaal gevreten grasland wordt vervolgens ook nog eens gemillimeterd door duizenden alles onderpoepende ganzen.

Probleem is dat men met uitzondering van de gewoon overdag jagende vossen, de roofdieren er niet bij leverde, zodat door overbegrazing honderden dieren per jaar de hongerdood sterven. Eén grote sterfhuisconstructie, hoe mooi die film ook was. Een voorbeeld van een zo genaamde 'nieuwe wildernis' met catastrofale gevolgen, maar Staatsbosbeheer blijft gewoon doorgaan met deze vorm van mislukt natuurbeheer.

Wordt vervolgd.

Natuurgids Gerard Libert

Meer berichten

Shopbox