Logo veluws-nieuws.nl


Het bestuur van de Stichting Apeldoorns Kanaal met van links naar rechts Jan Jansen, Joop Kanbier, Marie-Sophie Jorna, voorzitter Inez Pijnenburg, secretaris en auteur van het boek Rick Scholten en Rene de Vries was apetrots op de kroniek van het Apeldoorns Kanaal.
Het bestuur van de Stichting Apeldoorns Kanaal met van links naar rechts Jan Jansen, Joop Kanbier, Marie-Sophie Jorna, voorzitter Inez Pijnenburg, secretaris en auteur van het boek Rick Scholten en Rene de Vries was apetrots op de kroniek van het Apeldoorns Kanaal. (Foto: Jan Nitrauw)

Kroniek over koninklijke waterweg

"Dit is geen boek maar een kroniek over het Apeldoorns Kanaal". Zo omschreef voorzitter Inez Pijnenburg van de Stichting Apeldoorns Kanaal (SAK) de uitgave van auteur Rick Scholten Pijnenburg ontvingen uit handen van de auteur het eerste exemplaar tijdens een druk bezochte bijeenkomst op Vrieze's Erfgoed in Wapenveld. Daar was ook de trotse uitgever Ton Brands van Uitgeverij Gelderland uit Epe aanwezig.

(door Jan Nitrauw)

Ruim tien jaar werkte Rick Scholten aan het boek met ongelooflijk veel details en fraaie foto's in ruim 240 pagina's. Rick werd geboren in Hoorn en is 'kind van het kanaal'. Zijn jeugd bracht hij voor een deel door in de sluiswachterswoning aan de Hezenbergersluis in Hattem. Zette als jongen zijn fiets daar aan boord van een schip, voer mee naar de Bonenburgersluis en fietste dan terug naar huis. Het maken van het boek was de afgelopen jaren niet zijn enige klus. Als secretaris van de SAK strijdt al onvermoeibaar voor het weer in volle glorie herstellen van het Apeldoorns Kanaal als bevaarbare waterweg. Geen wonder dus dat de bijeenkomst een hoog reünie-gehalte had van medestrijders. Daaronder de oud-bestuurders heemraad Victor Doorn van het Waterschap Vallei en Veluwe en oud-wethouder Herman van der Stege. Geen wonder dat ook de actualiteit alle aandacht kreeg. Woensdag 29 november behandelen Provinciale Staten opnieuw het onderwerp Apeldoorns Kanaal. De prangende vraag voor de aanwezig: Komt er een nog een nieuw hoofdstuk over de koninklijke waterweg of wordt het boek definitief gesloten?

Koning Willem I

De historie begint bij Koning Willem I. De Veluwe is een arme streek en kan best een ontsluiting via een waterweg gebruiken. Voor Koning Willem I is er dan het voordeel om het hout van de koninklijke houtvesterijen bij Apeldoorn op de markt te brengen. Met veel oog voor details beschrijft Rick Scholten de historie. De eerste negen hoofdstukken van het boek behandelen de geschiedenis, de periode die vooraf gaan aan de kanalisatie van de Veluwe (1370-1820) tot en met de sluiting van het kanaal in 1972. Hoofdstuk 10 belicht de historie van twee beurtvaartbedrijven, waaronder dat van de Gebrs. De Jong in Heerde. Aanwezig op de bijeenkomst is dan ook Wim de Jong, oud-voorlichter van de gemeente Heerde. "Ik denk dat ik èèn van de weinige aanwezigen ben die nog met een vrachtschop op het kanaal gevaren heeft" merkt Wim op. In hoofdstuk 11 komen tal van 'kanaalverhalen' aan bod in de vorm van interviews, getuigenissen, dagboekfragmenten en gedichten van betrokkenen. Hoofdstuk 12 plaatst een serie bijzondere gebeurtenissen rond het kanaal voor het voetlicht. Daarna gaat het boek verder met de periode na de sluiting (1972-2001) en de ontwikkelingen rond het opnieuw bevaarbaar maken van het kanaal.

Kanaalverhalen

Hoofdstuk 11 is een bijzonder hoofdstuk met tientallen pagina's vol Kanaalverhalen. Kantonnier Jaap Bredenoort verhaald bijvoorbeeld over het ontslag op staande voet van brugwachter Van der Ziel van de Hoenwaardsebrug in Hattem omdat hij de brug niet snel genoeg opende. En met Marinus de Jong over de perikelen van de beurtvaart tussen Apeldoorn, Amsterdam en Rotterdam. Vier schepen had de Heerder firma daarbij in de vaart. En met de turfschipper Henk Tingen die met de hoog opgetaste lading van zo'n 100.000 turven vanuit Drenthe kwam om ze in Hattem, Heerde en Epe uit te venten. Maar ook met de herinneringen en een uitvoerig gedicht van Gerrie van Vemde-Haak over de herberg bij de Horsterbrug in Epe en en haar tijd bij de Zuukerbrugge.

Sluiting

Aan het einde van de jaren '60 van de vorige eeuw, is de rol van het kanaal uitgespeeld. Op het kanaal kunnen alleen maar kleinere schepen tot zo'n 250 ton varen, de concurrentie komt van het spoor- en wegvervoer. De Berghuizer Papier Fabriek in Wapenveld probeert het tij nog te keren maar tevergeefs. Op 4 september 1970 wordt het laatste vrachtschip afgeschut in de Hezenbergersluis. Wat volgt is een periode waarin het kanaal een open riool wordt, stinkend en borrelend in warme zomermaanden.

Bevaarbaarheid

Uitvoerig gaat Rick Scholten in op de inspanningen om het kanaal vanaf de jaren 90 bevaarbaar te maken voor de recreatietoervaart tot en met 2016. "Toen moest ik een punt zetten achter het boek, het politieke geharrewar hield maar niet op. Had Koning Willem I nog maar geleefd, die zou knopen hebben doorgehakt", verzuchtte Rick Scholten aan het einde van zijn boeiende verhaal.

www.uitgeverijgelderland.nl

Reageer als eerste
Meer berichten