Logo veluws-nieuws.nl


Fotobijschrift: Ron Maat 'legt aan' met de oude walkbuks. De pen aan het wapen diende om de buks aan de bank van een boot te verankeren. (foto: Voerman Museum Hattem)
Fotobijschrift: Ron Maat 'legt aan' met de oude walkbuks. De pen aan het wapen diende om de buks aan de bank van een boot te verankeren. (foto: Voerman Museum Hattem)
Kunst & Cultuur

Terugslag duwde zelfs een bootje achteruit

Hattem - Elk museum heeft wel collectiestukken, waar niet direct plek voor is om ze ten toon te stellen. De walbuks in het Voerman Museum Hattem was daar een voorbeeld van. Al heeft dit jachtwapen uit vervlogen tijden intussen toch een plekje verworven in de hal, wijst vrijwilliger Ron Maat aan.

De buks was afgelopen jaar één van de blikvangers in een aflevering van het programma Verborgen Kunstschatten van Omroep Gelderland. Tijdens de aflevering, op 2 november 2017, presenteerden museumdirecteur Daphne Kampman-Maas en bestuurslid Bertus van 't Holt museumstukken die niet dagelijks te zien zijn. De oude walbuks met zijn forse lengte en gewicht, maakte daarbij veel indruk. Deze buks is in 1953 door het museum aangekocht voor 15 gulden, maar van wie het wapen werd gekocht en technische informatie waren niet voorhanden.

Na de uitzending van het tv-programma kreeg het museum een reactie van Arik de Jonge uit Apeldoorn. Uit zijn informatie kon het museum opmaken dat een walbuks, ook wel 'Ganzeroer', 'Eendenroer', 'Vletbuks' of 'Puntgun' genoemd, werd gebruikt voor de jacht. Voor deze jachtwapens uit de negentiende eeuw, bestonden geen vaste maten en meestal werden ze door wapensmeden op wens van de klant vervaardigd. Zo komen er zelfs exemplaren voor met een loop van vier meter.
De Engelse naam 'Puntgun' is afgeleid van het Nederlandse 'punter'. Tijdens de jacht werd het geweer op een één- of tweemansbootje bevestigd. De terugslag was vaak zo groot, dat het hele bootje er door achteruit geduwd werd en zo de klap opving. De buks in het museum is voorzien van een pen, die in de bank van de boot kon worden gestoken. Dit is overigens een aanwijzing dat de walbuks een kaliber heeft, dat je flink mag noemen.

Afhankelijk van het kaliber viel een walbuks onder het type 'voorlader' of 'achterlader'. Een voorlader werd net als een oude musket geladen, en een achterlader als een modern jachtgeweer. Deze walbuks met zijn forse kaliber is zo'n voorlader.

Het Voerman Museum Hattem dankt zijn naam aan de collectie schilderijen van Jan Voerman sr. en Jan Voerman jr. Naast de beeldende kunst bezit het museum ook een historische collectie van de stad Hattem waaronder zeer unieke archeologische vondsten. Zoals de 4000 jaar oude Veluwse klokbekers.
Adres: Achterstraat 46-48, tel. 038-444 28 97 www.voermanmuseumhattem.nl

reageer als eerste
Meer berichten

Shopbox