Logo veluws-nieuws.nl


Historicus Evert de Jonge had een aandachtig gehoor bij zijn lezing over klooster Hulsbergen
Historicus Evert de Jonge had een aandachtig gehoor bij zijn lezing over klooster Hulsbergen (Foto: Jan Nitrauw )

Hulsbergen broeinest op de Veluwe

Het klooster Hulsbergen was tijdens de overgang van de Moderne Devotie naar de Reformatie in de 16e eeuw een broeinest voor andersdenkenden. "Hertog Karel van Gelre greep zelf in 1525 in en eiste dat klooster Hulsbergen onder de orde van de Benedictijnen werd gebracht", aldus historicus Evert de Jonge uit Emst.

WAPENVELD - De Moderne Devoten stonden toch al kritisch tegenover de macht en de rijkdom van de Roomse kerk en rond die tijd begonnen de eerste ideeën van reformator Maarten Luther de lage landen te bereiken. Het leidde tot een tumultueuze periode in en rond het Wapenveldse klooster. Evert de Jong sloot de lezingencyclus 'Dieper graven' over de historie van het klooster Hulsbergen af. Eerder waren de pré-historie, het landschap rond Wapenveld en de Moderne Devotie aan bod geweest. De lezingencyclus was opgezet door de Stichting Recreatie Wapenveld (SRW) in samenwerking met Vrieze's Erfgoed. Voor de SRW is de historie van het klooster één van de cultuurhistorische parels van Wapenveld die men graag nader voor het voetlicht wil brengen. Onlangs werd op de vermoedelijke locatie van het klooster Hulsbergen bij camping 't Klooster aan de Ellenhoorn, een informatiebord geplaatst. Overleg met de provincie Gelderland heeft er toe geleid dat de SRW om een bijdrage kan vragen voor een onderzoek met grondradar om te zien of en waar er nog restanten van het klooster in de bodem aanwezig zijn. Voor hetzelfde doel heeft het waterschap al 5000 euro toegezegd.

Gelders Archief

Volgens Evert de Jonge valt er ook in de archieven nog genoeg te graven. Hij meldde dat er in het Gelders Archief nog 186 archiefstukken zijn over het klooster Hulsbergen die nog niet ontsloten zijn. Daar wil de historicus uit Emst nog onderzoek naar doen. De Jong dateert de vestiging van het klooster ook eerder dan 1407 zoals tot nu toe werd aangenomen. "Het eerste archiefstuk dateert uit 1401", aldus de Jonge. Hij schetste de opkomst van het klooster St. Hieronymus zoals het officieel werd genoemd. Het hoogtepunt lag in de eerste helft van de 16e eeuw. Rond 1500 was er sprake van een bloeiende gemeenschap met volgens de Jonge zo'n 120 tot 150 bewoners. De fraters van Hulsbergen hadden 450 hectare land in bezit en waren leidinggevend in het polderdistrict Veluwe. Ze werden geroemd om hun opleiding en heel bedreven in het afschrijven van boeken. Het verval hangt samen met de strijd in de 80-jarige oorlog en begint al in 1573. In 1576 wordt het laatste document vanuit Hulsbergen aan het archief toegevoegd. Daarna begon de sloop van het klooster waarbij heel veel stenen richting Hattem verdwenen zijn, onder andere om de stadsmuur te versterken. Volgens De Jonge is het verhaal Hulsbergen nog lang niet af. "Naast de stukken in het Gelders Archief bevinden zich er ook documenten in het nog in gebruik zijnde klooster Trendelburg in Duitsland".

Meer berichten

Shopbox