Ruth de Liever en haar vader Louk waren vorige week in de synagoge bij de herdenkingsplek en de foto van de betovergrootvader van Ruth David Courtissos. (foto: Jan Nitrauw)
Ruth de Liever en haar vader Louk waren vorige week in de synagoge bij de herdenkingsplek en de foto van de betovergrootvader van Ruth David Courtissos. (foto: Jan Nitrauw)

David Cortissos was een sociaal bewogen man

Hattem - Het pand van de firma Wessel aan de Kerkstraat 41 en de voormalige synagoge aan de Achterstraat zijn opgenomen in deel 5 van de serie 'Joodse Huizen verhalen over vooroorlogse bewoners'. Het boek verschijnt op 14 april en de bijdrage over Hattem is geschreven door Ruth de Liever. Zij beschrijft het leven haar betovergrootvader David Cortissos. Hij was een spil in de joodse gemeenschap rond de synagoge in Hattem en een man met grote verdiensten voor de hele Hattemer samenleving. "Hij verdient het dat er een straat naar hem vernoemd wordt", zegt achterkleinzoon Louk de Liever die vorige week samen met zijn dochter Ruth de Liever een bezoek aan Hattem bracht.

door Jan Nitrauw

"Er zijn slechts een aantal verhalen over betovergrootvader David bewaard gebleven. Maar de verhalen die er zijn bevestigen mijn idee van een hele goede, vrome en lieve man", vertelt Ruth de Liever die voor het eerst in haar leven in Hattem is.

Samen met haar vader Louk wordt ze rondgeleid in de Hanzestad door Gerhard en Jacobien van der Worp. Het portret dat in de synagoge hangt, hing ook bij haar ouders thuis in de gang. De foto is gemaakt bij de 80ste verjaardag van David Courtissos. Het portret komt uit een artikel in het vroegere weekblad De Homoet bij zijn 90ste verjaardag. Het vroegere Hattemer weekblad is voor Ruth een dankbare bron geweest om de informatie over haar betovergrootvader te verzamelen.

David is geboren op 13 februari 1843 aan de Achterstraat en groeit op in een religieus Joods gezin. Vader Mozes is één van de grondleggers van de Joodse synagoge die in 1873 in gebruik is genomen. David vestigt zich in 1879 als slager aan de Kerkstraat A141, nu het pand van Wessel.

Zoon David treedt helemaal in de voetsporen van zijn vader. Hij is een zeer gelovig man en vervult tal van rollen binnen de joodse gemeenschap. Hij is voorzitter, voorganger, godsdienstleraar, moheel (joods ritueel besnijder) en ritueel slachter. Bij het vijftigjarig bestaan van de Hattemer sjoel, wordt David uitgebreid in het zonnetje gezet en krijgt hij van de Joodse gemeente een wandelstok met zilveren handvat en inscriptie.

Maar David is ook een Hattemer in hart en nieren. Hij is voorzitter van de loterijclub 'Hattem', voorzitter van de Oranjevereniging en bestuurslid van 'Hulpbetoon', een vereniging die zich inzet voor armenzorg en armoedepreventie. Van 1915 tot 1919 zit hij in de gemeenteraad. De Homoet meldt: 'Hij heeft ook als zodanig getoond een open oog te hebben voor de belangen van ons stedeke'.

Vooral de zorg voor de armen heeft zijn hart. "Een verhaal dat de ronde doet dat David in de winter anoniem kolen laat bezorgen bij arme Hattemers", schrijft Ruth de Liever. Maar ook regelt hij opvang voor weeskinderen in pleeggezinnen en haalt hij geld op voor arme families'.

In de gemeenteraad stelt hij tal van misstanden aan de kaak. In 1929 krijgt David de gouden eremedaille van Oranje Nassau. David Cortissos overlijd op 2 januari 1941 op 90-jarige leeftijd. Bij de begrafenis houdt de lijkstoet halt bij de geopende deuren van de synagoge 'waar de lichten waren ontstoken'.

David hoeft niet meer mee te maken dat zijn geliefde sjoel door de Duitsers wordt beschadigd en de Thorarollen verloren gaan. In de synagoge, hangt nog steeds het portret van David dat in 2009 door zijn achterkleinkinderen werd geschonken.

In 2015 verscheen het eerste deel van de serie Joods Huizen bij Uitgeefagentschap Gibbon. Dit op initiatief van de stichting Joodse Huizen die is opgericht met als doel: het levend houden van het vooroorlogse Joodse leven en de Joodse cultuur. Het boek is na de presentatie ook bij de Bruna in Hattem verkrijgbaar.

Jan Nitrauw
Meer berichten