De bronzen naalden uit De Dellen zijn 2.500 jaar oud. De bijzondere vondst staat centraal tijdens Archeologiedag in Heerde.
De bronzen naalden uit De Dellen zijn 2.500 jaar oud. De bijzondere vondst staat centraal tijdens Archeologiedag in Heerde. (Foto: Heerder Historisch Museum)

Veluwse Versieringen op Archeologiedag

Regio - In de zomer van 1949 zet Epenaar T. de Weerd in De Dellen op Heerder grondgebied zijn spa in de heidebodem om een plantgat te maken. Hij is bosarbeider bij Geldersch Landschap en is belast met de aanplant van douglas. Als zijn spa op iets hards stuit en hij met de hand het obstakel probeert te verwijderen, haalt hij een lange, meer dan een halve meter lange pen naar boven met een grote ronde knop eraan. Er ligt zelfs nog een tweede naald.

De bronzen naalden die in 1949 staan zaterdag 12 oktober centraal in Villa Jacoba in Heerde tijdens de Nationale Archeologiedagen 2019. Villa Jacoba is dat weekend een van de vijf Oost-Veluwse locaties die tijdens de Nationale Archeologiedagen 2019 hun activiteiten aan elkaar rijgen. Gezamenlijk hanteren zij het motto 'Veluwse Versieringen'.

De grote bronzen naalden uit De Dellen zijn een zeldzame vondst in Nederland. De originelen liggen veilig opgeborgen in het Gelders archeologisch depot. Heerder Historisch Museum heeft twee replica’s. Bronstijdbewoners gebruikten de naalden zo’n 2500 jaar geleden bij het vaststeken van kleding. Behalve functioneel waren de naalden ook pronkstuk. Het moet een kostbaar bezit zijn geweest, dat waarschijnlijk alleen hooggeplaatsten zich konden veroorloven. Het museum toont ook andere archeologische vondsten uit eigen gemeente.

Er zijn zaterdag 12 oktober van 10.00 tot 16.00 uur bij Villa Jacoba meer activiteiten. In het museum zijn de kledingnaalden uit de Bronstijd de opmaat voor een kleine tentoonstelling van naalden, spelden, kammen en andere sieraden waarmee Veluwenaren zich in de loop der eeuwen hebben getooid.

Buiten kunnen bezoekers onder leiding van de geologiewerkgroep KNNV Epe-Heerde van lokaal leem zelf een kraal kneden, versieren en bakken. Of een armbandje maken van brandnetelvezels. Zij kunnen een prehistorisch werpspel spelen en kinderen kunnen al vast beginnen een kleurplaat.

Een verteller doet, verspreid over de dag, enkele malen het verhaal van de Bronstijdbewoner, die de bronsschat in de grond stopte. Was hij op de vlucht, ging hij op reis, had hij de naalden gestolen? Waarom moest hij ze verbergen? Wie ooit zelf een bodemvondst deed en wel eens wil weten wat het is, kan het voorleggen aan een kenner. Een in Nederland gevonden zwerfsteen meenemen voor het bodemvondstenspreekuur mag ook.

Op alle vijf locaties zijn - vaak eenmalig - bijzondere archeologische vondsten te zien. Overal kunnen bezoekers zelf een sieraad maken, geïnspireerd door wat wordt tentoongesteld. Zij krijgen een leren vetertje om hun creaties aan te rijgen.

Bij Veluws Museum Hagedoorns Plaatse in Epe is de tentoonstelling Kamper Zilver inspiratiebron voor het maken van een zilveren hangertje. In kasteel Cannenburch in Vaassen ligt het 'Kraaltje van Gortel' te kijk, een rood glazen rolzegeltje, dat nagemaakt kan worden. In museum Coda in Apeldoorn laat de gekleurde kralen uit de Merovingische tijd zien, gevonden bij recente opgravingen bij paleis Het Loo; van papier maken bezoekers daar ook zo’n kraal. Op Het Leesten bij Ugchelen wordt de bronsschat van Bruggelen getoond en laat een bronssmid zien hoe brons wordt gegoten; bezoekers gieten er zelf een hangertje van tin. Kijk op www.archeologiedagen.nl. Alle activiteiten zijn kosteloos te bezoeken.

www.archeologiedagen.nl

Meer berichten