Columns

De Grote Man

De Grote Man heeft jarenlang gewerkt. Keihard gewerkt. Van 7 tot 7? Of zelfs nog langer? Het was bij hem eerder regel dan uitzondering. Hij deed vrijwel alles voor 'de zaak'. Zelfs toen de crisis kwam, bleef hij een baken van rust. Joh, het zou wel goedkomen. Toch?

Een paar jaar geleden werd de zaak aan een andere ondernemer verhuurd. Zodat hij en zijn vrouw nog jarenlang ongedwongen konden genieten van hun pensioen. Van de reizen die ze wilden maken. Van hun kinderen en kleinkinderen. Och, wat wás dat een mooie gedachte. Maar och, wat hangt die vlag er nu anders bij. De Grote Man is ziek.

Hoe het ooit begon? Af en toe herkende hij mensen niet meer. Of ging er iets anders verkeerd. Of reageerde hij wat vreemd. Na enkele onderzoeken bleek dat zijn hersenen niet altijd meer op de juiste manier geactiveerd werden. Tijdens de testen en de scan werd alles duidelijk. Natuurlijk; hij kon zijn eigen antwoorden eerst best wel verbloemen. Door bijvoorbeeld aan te geven dat hij het niet goed begrepen had. Maar toch: dit bleek 't officiële begin van zijn ziekte te zijn.

Een ziekte die het voorste gedeelte van zijn hersenen aantast. Waardoor gedrag en karakter van De Grote Man verandert. Waardoor hij af en toe moeilijk op bepaalde woorden komt. En in gesprekken ineens de aandacht verlegt naar een totaal ander onderwerp. Waardoor hij soms urenlang roerloos op de stoel kan zitten, zonder dat dit hem enige moeite kost. Toch gek, want in zijn jongere jaren kon De Grote Man juist helemaal niet stilzitten. Zelfs thuis was hij 's avonds continu aan het werk. Daar wachtte altijd nog wel een grasveld dat er als een biljartlaken uit moest zien. Of een buxushaagje dat gesnoeid moest worden, of een perkje gewied. Om over zijn ronduit aandoenlijke dierenliefde nog maar te zwijgen. Want ook daar besteedde hij een groot deel van zijn leven aan. Sterker: voor die dieren ging hij door het vuur.

De ziekte die hem getroffen heeft, kent een onvoorspelbaar verloop. Wat bij iedereen hetzelfde is? Ze hebben zelf geen ziekte-inzicht. Maar verder is elk geval anders. Bij sommigen gaat het snel achteruit, bij anderen blijft de situatie langere tijd stabiel. Heel eerlijk? In mijn optiek heeft De Grote Man ook wat dit betreft pech.

Tot voor kort was hij nog dagelijks met zijn allergrootse hobby bezig: auto rijden. Even naar de slager voor een gehaktbal, even naar de gemeentewerf voor het lozen van groenafval. Even mest wegbrengen. Even biks en wortelen halen voor het paard. Even een rondje wasstraat doen omdat z'n auto er altijd perfect uit moest zien. Of gewoon een simpel stukje doelloos toeren. Alleen zijn. Achter het stuur van zijn domein. Met z'n eigen muziek. Na zo'n ritje was het de laatste tijd wel eens zo dat hij minutenlang in de auto bleef zitten op de oprit. Keek je naar hem, dan zag je dat hij daar intens van genoot.

Vanwege zijn ziekte moest De Grote Man jaarlijks een rijexamen ondergaan. Puur om er zeker van te zijn dat hij geen gevaar op de weg zou worden. Hij maakte zich daar nooit druk om. De mensen om hem heen ook niet. Want autorijden, dat kon hij toch als de beste?

Tot een paar maanden geleden. 't Vermaledijde rijexamen stond weer voor de deur. Na een uurtje wist de examinator genoeg. Het was niet meer verantwoord om zijn rijbewijs met een jaar te verlengen. Een schok. Voor hem, maar ook voor zijn gezin, zijn familie, zijn vrienden. 

Sindsdien is de wereld van De Grote Man een heel stuk kleiner geworden. Te weinig concentratie voor de stukken in de krant. Te weinig zin om te praten met anderen. Ja, een beetje tv kijken, dat lukt af en toe nog wel. Of dagelijks even naar het paard om hem eten geven. Maar verder is zijn agenda leeg. En zit hij daar maar, op z'n stoel.

Vorige week overleed zijn paard. Het paard waar hij ruim twee decennia voor gezorgd had. Het paard dat één van de twee overgebleven dieren was dat wijd en zijd bekend stond als dat prachtige zwarte tweespan dat voor die immer perfect opgepoetste paardenkoets stond te pronken. Waarmee hij ooit Nederlands Kampioen Mennen werd. Waarmee hij jarenlang Sinterklaas, talloze bruidsparen en andere Epenaren rondreed. 

De dood van het dier had en heeft een enorme impact op hem. Hoe kan dat nou? Als een paard een spuitje krijgt van de veearts, dan wordt hij toch gewoon weer beter? Pas uren later drong het besef echt tot hem door dat het roerloze dier echt niet meer op kon staan…

Het is aan de ene kant best fijn om te weten dat hij zelf geen ziekte-inzicht heeft. Maar aan de andere kant merkt zijn directe omgeving bijna dagelijks dat ze weer een beetje meer afscheid moeten nemen van De Grote Man.
 

Dennis Dekker

Joop de Haan
Meer berichten