Foto: Veluws Nieuws
Columns

75 jaor bevrijding

Vollend jaor mei is 't 75 jaor geleen dat Nederland werd bevrijd van de nazi's. En daor is gelukkig een heleboel aandach veur. Op de site van de NOS kuj helemaole volg'n hoe Nederland vanuit 't Zuud'n is bevrijd deur de geallieerden. Elke dag is tur niejs van 75 jaor geleen. Vandage hék al eff'n ekeek'n. Twee dinge veul'n mien op: 75 jaor geleen was tur een razzia in Rotterdam waor 50.000 mannen opepak word'n om an 't wark te gaon veur de moff'n. En 't is ok 75 jaor geleen dat in Magraten de eerste Amerikaanse soldaot'n begrav'm bent.

Dat is 't mooie van de digitale weerld waor as wie noe in leaf. Op internet kuj een heleboel vind'n. Daor kwaam ik zelf ok achter. In 1993 hék een boek emak aover de oorlogstied in Waop'nvelde met de titel 'Vertel mie oe verhaal'. Dat was uutverkoch ma ik kreeg nog wel is vraog'n nao dat boek. In een preutien met Ton Brands uut Epe kwamp 't idee op um 't nog is een keer uut te geev'm. Dat gif ok de kaans um nieje verhal'n te mak'n. Zogezeg zogedon. Wie bent noe dus bezig um 'Vertel mie oe verhaal' met nieje verhal'n an te vull'n. En die bent tur zat. Veural deur internet. In olde krant'n en allerlie archievm die noe digitaal bent. En ok ben ik al heel wat mens'n dankbaar dat ze niej materiaal an edrag'n heb. Zoas 't verhaal aover Albert Marskamp die an de Kloosterweg in Waop'nvelde toe asse aovernach'n bie zien schoololders arresteert is um datte in Lent tut aover de or'n in 't verzet zat. Linda Rorije hef mien heel wat an edrag'n over heur opa Jan Rorieje ofwel Jan de Prikke. Veur zovarre mien noe bekend de ienige Waop'nvelder die in 't Oranjehotel in Scheveningen vaste ezeet'n hef.

Ik ben ok veule te wet'n ekomm'n aover jonkheer Sandberg van 't landgoed Winfried die veur de oorlog al een schuulkelder bouw'n. En aover jonkheer Graswinckel die bekend stond als man die op de hand van de moff'n was ma ok veule Waop'nvelders eholpen hef um juust an de moff'n te ontkomm'n. Ik zaate op 't archief bie Gerrit Kouw'nhoven in Epe inieens in hande met een biezunder brieffie. Jonkheer Graswinckel zat op esleut'n nao de oorlog. Buurtbewoners ma ok de Waop'nveldse dominees nam'n 't veur Graswinckel op. In iens ha'k ok een brieffie van mien opa in hand'n: zie moss'n Granswinckel ma ontzien want hie had tur veur ezurg dat mien opa niet hoev'm te wark'n veur de moff'n bie de Todt. 't Verhaal van Grasnwinckel mak wel duudelik dat 't in de oorlog lang niet allemaole zwart/wit was.

Zo is tur nog een heleboel te vertell'n en 't is mooi dat ze in Heerde van alles goat doen rond de bevrijding. Dur staot bevrijdingsconcert'n en buukies op 't programma en zelfs een toneelstuk aover ondergedeuk'n Jod'n in Waop'nvelde. Ok hef de gemeenteraod al geld vriej emak um dur iets moois van te mak'n. Wat nog wat beter kan is dat iederiene in beweging kump. Zie haop ok dat de stroatversiering'n, optoch'n of een etalagewedstrijd in de biene komp. Dat zol gluunig mooi ween ma dan mutt'n dur wel buurt'n en stroat'n in actie komm'n. Want gedenk'n en de verhal'n deur vertell'n is wel 't minste dat aaj doen kunt veur de mens'n die dur alles veur oaver ehad heb um onder 't smerige regiem van de nazi's weg te komm'n!!

Hendik uut de Veldsiet

Jan Nitrauw
Meer berichten