De expositie en het boek besteden ruimschoots aandacht aan de 'Nabis-periode' van Jan Voerman senior. (foto: Voerman Museum Hattem)
De expositie en het boek besteden ruimschoots aandacht aan de 'Nabis-periode' van Jan Voerman senior. (foto: Voerman Museum Hattem) (Foto: )
Kunst & Cultuur

'Platte' paarden en koeien in de wei

door de redactie

Voerman Museum Hattem

De expositie 'In Vervoering van Voerman' geeft een compleet beeld van het leven en werk van Jan Voerman senior. En dus brengt het Voerman Museum Hattem tijdens deze oeuvre-tentoonstelling ook de 'Nabis-periode' voor het voetlicht.

Hattem - 'Les Nabis' was een groep Franse kunstschilders die in het laatste decennium van de negentiende eeuw een reactie op het impressionisme ontwikkelde: het Synthetisme.

Belangrijke vertegenwoordiger van deze groep is Paul Gaugin. Nabis is afgeleid uit het hebreeuws en Arabisch en staat voor 'profeet'. Deze kunstenaars zagen zichzelf dan ook als 'profeten' van een nieuwe kunststroming. Jan Verkade, de zwager en voormalig leerling van Jan Voerman senior, ging in 1891 op studiereis naar Parijs en kwam daar met de Les Nabis-groep in contact. Hij sloot zich bij deze stroming aan en bracht zijn enthousiasme over op Jan Voerman senior.

Bij het Synthetisme van Les Nabis lag de nadruk op wat je de eigenschappen van kleuren, vormen en lijnen zou kunnen noemen. Dat uitte zich in het gebruik van egale kleurvlakken, sterke contouren en een tweedimensionale weergave van onderwerpen. Kleurzuiver, maar diepte en perspectief speelden nauwelijks een rol van betekenis.

Jan Voerman senior wilde in die periode juist loskomen van het impressionisme, de stroming in de schilderkunst waarin sfeer een belangrijke rol speelde. 'Les Nabis' bood Voerman hiervoor een aantrekkelijk alternatief.

Toen hij de 'Nabis-technieken' ging toepassen leidde dit tot werken waarbij grazende koeien of paarden rustig in de wei stonden. Maar de dieren waren geheel vlak weergegeven, alsof ze uitgeknipt en op het doek geplakt waren. Ook bij zijn stillevens ging Voerman op dezelfde wijze te werk.

De weg die de kunstenaar nu was ingeslagen, maakte wel kritiek los. Maar in zijn reacties daarop gaf Voerman steeds aan dat het een periode van overgang betrof. En inderdaad, rond 1897 begon Voerman langzaam weer een 'lossere' schilderstijl te hanteren. Hij wilde loskomen van het impressionisme en dat was hem gelukt. Voerman stond nu aan het begin van de vruchtbaarste periode uit zijn loopbaan, die hem de bijnaam 'IJsselschilder' zou opleveren. De Nabis-fase wordt eveneens uitvoerig beschreven in het boek 'In Vervoering van Voerman' van conservator Kristian Kreeft, te koop in de museumwinkel.

Het Voerman Museum Hattem dankt zijn naam aan de collectie schilderijen van Jan Voerman sr. en Jan Voerman jr. Naast de beeldende kunst bezit het museum ook een historische collectie van de stad Hattem waaronder zeer unieke archeologische vondsten. Zoals de 4000 jaar oude Veluwse klokbekers. Adres: Achterstraat 46-48, tel. 038-444 28 97.

www.voermanmuseumhattem.nl

Joop de Haan
Meer berichten