Auteur Dick van der Veen uit Epe heeft boek gemaakt over Eper verzetsheld Aalt van Vemde. Foto: Dennis Dekker
Auteur Dick van der Veen uit Epe heeft boek gemaakt over Eper verzetsheld Aalt van Vemde. Foto: Dennis Dekker (Foto: Dennis Dekker)

Epenaar Dick van er Veen maakt boek over verzetsman Aalt van Vemde

Epe - Aalt van Vemde behoort tot een select groepje Epenaren dat een zeer actieve rol speelt in het verzet. Dick van der Veen uit Epe schreef een boek over hem. Dat is afgelopen week officieel uitgekomen. De auteur heeft het eerste exemplaar aangeboden aan de Eper burgemeester Tom Horn. Van der Veen over zijn boek en over de hoofdpersoon uit dat boek? "Van Vemde is getransformeerd van overtuigd pacifist naar iemand die toch actief werd in het verzet. Het lijkt er zelfs op dat hij zelf het geweer ook ter hand moest nemen."

(door Door Dennis Dekker)

Deze transformatie ("Het boek heeft niet voor niets de ondertitel 'Van gebroken geweer naar gewapend verzet' meegekregen", aldus Van der Veen) maakt Van Vemde uniek. De auteur vertelt verder: "Hij was bij drie onderdelen van het verzet betrokken. Het verzet van links, het geestelijk verzet, maar ook het gewapend verzet. Vooral het gebruik van wapens was voor de pacifist een enorme stap."

Aalt van Vemde bracht tal van Joden in veiligheid, zo staat in het boek te lezen. Van der Veen: "Een 5-jarige jongen van toen, inmiddels een vitale tachtiger genaamd Jits van Straten, vertelt daar over. Van Straten zorgt er zelfs voor dat Aalt in 2014 postuum de Yad Vashem onderscheiding krijgt."

Ook de mensen die om Aalt heen stonden, komen in het boek aan het woord. Het boek is verlevendigd met uniek fotomateriaal. Van der Veen heeft bij het schrijven gebruik gemaakt van alle aantekeningen van Aalt van Vemde zelf. In het boek zijn ook verschillende oorlogsbrieven van hem te bekijken. Tijdens de oorlog bieden Van Vemde en zijn vrouw Jenni zoals gezegd, tal van (Joodse) onderduikers een schuilplaats. Vrouw Jenni heeft de zorg voor de boerderij en drie kinderen die tijdens de vijf barre jaren worden geboren. 

Aalt bedient zich van zwarthandel en wordt een prooi van een Eper marechaussee die heult met de vijand. Hij belandt in de gevangenis. Ook diverse schuilplaatsen worden doorgegeven. Dat kost negen Joden het leven. Een groep Epenaren rondom Van Vemde belandt in concentratiekamp Neuengamme. 

Gert Jan de Wilde overleeft de verschrikkingen van het concentratiekamp en helpt na de oorlog de van Vemde’s bij de ontwikkeling van recreatiebedrijf De Remboe. Van Vemde begint direct na de oorlog met het schrijven van zijn verhaal, aldus Van der Veen. "Hij maakt het niet af, omdat de Remboe alle aandacht vraagt, maar laat wel de indeling achter van een boek zoals hij dat in gedachten had. Zo zijn we toch enigszins op de hoogte van wat hem in de laatste fase van de oorlog bezighield."

Het Doorgeefluik waar Dick van der Veen één van de initiators van is, heeft het boek uitgegeven. "Het doel van onze stichting? Ervaringen en gevoelens over de Tweede Wereldoorlog uit eerste hand verzamelen en dat aan de jeugd van nu en aan toekomstige generaties doorgeven." Roel van Nek en Henk Radstake zijn de andere bestuursleden van de stichting ( www.hetdoorgeefluik.org).

Dennis Dekker
Meer berichten