Wijlen Ep Steenbergen onthulde in 2014 de originele gevelsteen van het pompstation op de parkeerplaats in het Zwolse Bos.
Wijlen Ep Steenbergen onthulde in 2014 de originele gevelsteen van het pompstation op de parkeerplaats in het Zwolse Bos. (Foto: Berend Jan Stijf )

Aardappelteelt in het Zwolse Bos

Wapenveld - Aardappels, koopraap en kapucijners werden zo'n honderd jaar geleden verbouwd in het Zwolse bos dat toen eigendom was van de gemeente Zwolle. Enkele tientallen werklozen uit deze gemeente werkten in de crisisjaren rond 1920 dagelijks op de akkers in wat toen het waterwingebied voor de gemeente Zwolle was. De link met het heden is dat Quivist Outdoor Cooking kooksessies heeft in de voormalige werkschuur naar de parkeerplaats pompstation Zwolse Bos.

(door Jan Nitrauw)

 De gemeente Zwolle is tientallen jaren eigenaar geweest van het 470 hectares tellende bosgebied. Rond 1890 had de stad Zwolle grote problemen met de drinkwatervoorziening. De inwoners haalden dat uit putten maar bij hoog water werden deze verontreinigd 'vermoedelijke door gesprongen rioleringen'. De gemeenteraad besloot over te gaan tot het aanleggen van een drinkwaterleiding. Maar dan moest er wel aanvoer van water komen. Bij verkenningen werd de Wapenveldse heide ontdekt en in 1890 wordt voor 33.000 gulden het terrein aangekocht. 

In het bos wordt een circa één kilometer lange sleuf gegraven. Daarin komen putten en leidingen die het water naar het pompstation voeren. Dat heeft gestaan op de locatie van de huidige parkeerplaats Zwolse Bos. Bij de Flessenbergerbrug wordt een losplaats aangelegd voor de aanvoer van kolen per schip en bij de huidige HUBO eenzelfde voorziening voor de aanvoer per trein. Over de Flessenbergerweg en de Zwarteweg het bos in, komt een smalspoor om de kolen met kipkarren getrokken door paarden naar het pompstation te brengen. 

Ook wordt dwars door Hattem heen een leiding naar Zwolle gelegd en op 29 december 1892 stroomt er Wapenvelds water door de Zwolse leidingen. De gemeente Zwolle gaat ook aan de slag met de ontginning van de dan nog uitgestrekte heide. Er wordt een kwekerij aangelegd om eiken, berken, beuken en dennen op te kweken en uit te planten. In een verslag van de Zwolsche Courant is te lezen dat de gemeenteraad van Zwolle in 1904 een bezoek brengt. Men kan dan onder andere melden dat er veertig putten zijn waaruit het water opgepompt wordt en dat er 20.000 dennen zijn geplant.

In 1917 begint men volgens het Zwols Historisch Tijdschrift uit 1992, met de verbouw van aardappel, rogge, koolraap, haver en kapucijners. Dit met de inzet van een 25 Zwolse werklozen. Rond 1950 stopt de aanvoer van drinkwater naar Zwolle. De gemeente wil het terrein eerst nog in bezit houden met een recreatieve functie voor de inwoners van Zwolle. Zelfs is er een plan om op de plaats van het pompstation een theeschenkerij te bouwen met de naam 'De Peperbus'. Maar uiteindelijk is de conclusie: het ligt te ver van Zwolle. 

Dan volgt verkoop van het bos 841.174 gulden aan Staatsbosbeheer. Nu is Quivist Outdoor Cooking in de voormalige werkschuur actief, door de corona crisis helaas beperkt. Maar wel met ingrediënten uit het bos dat ooit ontgonnen is door de gemeente Zwolle.

www.qvist.nl

Meer berichten