Lijstertje, gewassen inkt, Marjolein Menke 2020.
Lijstertje, gewassen inkt, Marjolein Menke 2020.
Tussen heuvels en rivier

Tussen heuvels en rivier - Snoepje van de week

De nieuwe Tussen heuvels en rivier bestaat inmiddels ruim een half jaar en steeds meer lezers dragen onderwerpen aan of stellen vragen. Omdat de rubriek maar eens per vier weken verschijnt moeten deze keer twee onderwerpen de rubriek delen.

Na alle voorafgaande geboomte willen we om te beginnen aandacht besteden aan de Amerikaanse eik. Iedereen kent de boom als een van de mooist-kleurende in het najaar. Toch is het nodig, de Quercus rubra kritisch te bekijken. De Amerikaanse eik is een zogenaamde invasieve exoot – niet minder dan een binnendringer…

De invasieve exoten vormen een reëel probleem, dat zich het best laat illustreren door het tegenovergestelde te beschrijven. Tegenover de exoten staan de inheemse soorten. Soorten worden als inheems beschouwd als ze zich uit zichzelf in onze streken gevestigd hebben sinds de laatste ijstijd (10.000 jaar geleden). Soorten, bomen in dit voorbeeld, die hier al duizenden jaren leven, maken deel uit van ecologische structuren, de zeer uitgebreide netwerken van samenwerking en wisselwerking tussen ontelbare soorten planten, dieren en schimmels. Binnen zo’n netwerk zijn alle soorten van andere afhankelijk, voor hun voedselvoorziening of omdat ze elkaar tot leefomgeving, onderdak, zijn. De complexe netwerken zijn in zichzelf als veerkrachtige organismen. De rol van soorten als zomer- en wintereiken binnen zo’n netwerk is ongeëvenaard: het zijn (samen met wilgen) de bomen waarvan het grootste aantal dieren en andere organismen afhankelijk is. Een publicatie van Alterra (2011) noemt voor beide eiken het aantal insecten van 423!

Over de Amerikaanse eik moet een heel ander verhaal verteld worden.

De boom is in Europa geïmporteerd voor het hout. Hij is vrijwel ongevoelig voor aantastingen, waarmee eigenlijk al gezegd is dat hij van zeer gering belang is voor het ecologisch weefsel: er leven amper andere organismen van de boom, Alterra noemt 12 insectensoorten (2011). Voor de belangrijke voedselkringlopen is deze boom dus nauwelijks van betekenis, integendeel zelfs. Zijn leerachtige blad vergaat maar moeizaam en vormt in de praktijk een taaie, dichte laag die de bodem verstikt. De boom zelf heeft nergens last van, die groeit snel en verspreidt zich gemakkelijk. Omdat de Amerikaanse eik bij ons voor de biodiversiteit van minimaal belang is, moeten we constateren dat zijn aanwezigheid hier per saldo ongewenst is. Natuurbewuste boseigenaren verwijderen daarom vaak de jonge exemplaren om inheemse bomen de nodige ruimte te geven.

Het snoepje van de week

Een lezer deed verslag van een bijzonder verschijnsel in haar tuin. De laatste paar weken is daar een jonge lijster die inmiddels vrijwel tam is.

Aanvankelijk viel het beestje op omdat het zo weinig schrikachtig was, wat de vraag opriep of het misschien ziek was. Dat kon eigenlijk niet het geval zijn, want het vogeltje is zeer actief. Omdat een vogelkenner het vogeltje een roodborst had genoemd – zie zijn gedrag! - en prompt even later de jonge vogel achter een roodborst aanhipte, ontstond het idee dat deze roodborst het misschien geadopteerd had. Het is en blijft echter een lijster. Hij maakt het goed en redt zich uitstekend, wat een adembenemend schouwspel wel duidelijk maakte.

Op een dag had de jonge vogel, nog steeds ter grootte van een roodborst, een flinke regenworm gevonden, met zijn zeker dertien centimeter lengte groter dan het vogeltje zelf van snavel tot staartpunt. Na enig bewerken met zijn snavel van een van de uiteinden, zonder zichtbaar gevolg, begon hij de worm naar binnen te werken. Toen het slachtoffer halverwege was wist het zich terug naar buiten te kronkelen. De tweede poging was succesvol maar bloedstollend. De kleine lijster vloog weg terwijl zijn prooi nog twee centimeter uit zijn snaveltje stak. Het bleek allemaal goed afgelopen te zijn, want de volgende dag was het vogeltje er weer. Het komt tevoorschijn zodra de mensen zich in de tuin begeven en blijft dicht om hen heen.

Vereniging Milieuzorg Epe
milieuzorgepe@gmail.com

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden