Een vrijwilliger van het museum maakt de vitrine schoon, waarin de monstrans onder is gebracht. Het  liturgische gebruiksvoorwerp wordt op deze wijze goed beschermd. Foto Voerman Museum Hattem.
Een vrijwilliger van het museum maakt de vitrine schoon, waarin de monstrans onder is gebracht. Het  liturgische gebruiksvoorwerp wordt op deze wijze goed beschermd. Foto Voerman Museum Hattem. (Foto: Voerman Museum Hattem)
Kunst & Cultuur

Monstrans toont religie in beweging

  Column

Een verguld zilveren monstrans is een bijzonder collectiestuk van het Voerman Museum Hattem. Alice van Zaal van het museum wijst erop dat de monstrans slechts een van de vijf exemplaren is, die er in Nederland te vinden zijn.

HATTEM - De renaissance cilinder-monstrans, gemaakt in Haarlem omstreeks 1640, is eigendom van de Rooms-Katholieke Kerk in Hattem. Dit liturgische gebruiksvoorwerp is een houder, waarin een grote gewijde hostie ter verering wordt getoond, als symbool voor het lichaam van de verrezen Christus. Deze wordt meestal gebruikt tijdens de gebedsdienst en bij processies.
De monstrans biedt enig inzicht in de religieuze ontwikkeling in Hattem. Na de reformatie en de vrede van Münster in 1648 werd ons land en dus ook Hattem hervormd, sindsdien de dominante godsdienst. Anders denkenden werden gedoogd, maar mochten niet openlijk hun godsdienst belijden. Katholieken kwamen bijeen in schuilkerken, in deze omgeving waarschijnlijk in een boerderij in Zalk en/of Oldebroek. Tijdens de Bataafse republiek (1798-1806) kwam er vrijheid van godsdienst en scheiding van kerk en staat. Bij deze scheiding werd de kerk toegewezen aan de parochie met de meeste gelovigen . Er werd dus geteld. Hattem had 2042 Hervormden, 17 Joden, 15 Lutheranen en 48 Katholieken. De kerk ging dus naar de hervormden.
De katholieke parochie in Hattem werd pas in 1853 gesticht en de eerste kerk werd in 1873 gewijd. En daar kwam de monstrans tevoorschijn, een geschenk van een boer uit Zalk. Het verhaal gaat dat de monstrans de roerige tijden is doorgekomen, doordat men deze begraven had. De Joden kwamen overigens pas in 1856 bijeen en in 1878 werd de synagoge in gebruik genomen.
Bij de overdracht van de kerk aan de Hervormde Gemeente werd beslist dat de kerktoren eigendom van de stad Hattem bleef en door de stad wel onderhouden moest worden. Want daarin moest ook de brandspuit geborgen worden, het gereedschap van de grafdelver en de kanonnen. De toren is nog steeds eigendom van de stad.

Voerman Museum Hattem

Het Voerman Museum Hattem dankt zijn naam aan de collectie schilderijen van Jan Voerman sr. en Jan Voerman jr. Naast de beeldende kunst bezit het museum ook een historische collectie van de stad Hattem waaronder zeer unieke archeologische vondsten. Zoals de 4000 jaar oude Veluwse klokbekers.
Adres: Achterstraat 46-48, tel. 038-444 28 97 www.voermanmuseumhattem.nl

Meer berichten